
Gierzwaluw
Apus apus (Linnaeus, 1758)
16–17 cmLengte40 cmSpanwijdte38 gGewicht
Het hele lichaam is zwartbruin, met lange, naar achteren gebogen vleugels als een maansikkel, en de vogel brengt vrijwel alle tijd buiten de nestbouw in de lucht door.
Drukste maanden: mei · Meeste waarnemingen: Verenigd Koninkrijk, Spanje, Portugal
Lijkt op Boerenzwaluw, Huiszwaluw
Zo herken je de soort
Veldkenmerken
- Zwartbruin, met een kleine witte of lichtgrijze vlek op de kin die op afstand niet zichtbaar is.
- Vleugels lang en naar achteren gebogen, als een maansikkel of boemerang.
- Korte, gevorkte staart.
- Smalle, sikkelvormige vleugels, langer dan het lichaam.
Geluid
Luide gillen op twee toonhoogten; de hoogste wordt door het vrouwtje voortgebracht.
Gelijkende soorten

De Gierzwaluw is iets groter, met smalle, sikkelvormige vleugels die langer zijn dan het lichaam; de roep is een schelle gil, terwijl de Boerenzwaluw onopvallend getjilp laat horen.

De Gierzwaluw is iets groter, met smalle, sikkelvormige vleugels die langer zijn dan het lichaam; de roep is een schelle gil, terwijl de Huiszwaluw onopvallend getjilp laat horen.
Waar en wanneer waargenomen
Gierzwaluw is waargenomen op 2.278 van de 8.171 vogelplekken die we volgen, in 137 landen en regio’s.
Waarnemingen per maand Noordelijk halfrond
Waar het vaakst waargenomen · Nederland
- VondelparkNederland238 waarnemingen
- OostvaardersplassenNederland167 waarnemingen
- Wageningse BovenpolderNederland135 waarnemingen
Waar het vaakst waargenomen
- Jerusalem Bird ObservatoryIsraël2.136 waarnemingen
- Amwell HMWT NRVerenigd Koninkrijk1.991 waarnemingen
- Titchwell Marsh RSPB ReserveVerenigd Koninkrijk1.945 waarnemingen
Meer plekken
- Brent ReservoirVerenigd Koninkrijk1.752 waarnemingen
- International Birding and Research Center Eilat (IBRCE)Israël1.715 waarnemingen
- Beddington FarmlandsVerenigd Koninkrijk1.581 waarnemingen
- Minsmere RSPB ReserveVerenigd Koninkrijk1.557 waarnemingen
- Desembocadura del Guadalhorce – ÁreaSpanje1.401 waarnemingen
- Elton ReservoirVerenigd Koninkrijk1.387 waarnemingen
- Walthamstow WetlandsVerenigd Koninkrijk1.305 waarnemingen
Landen en regio’s met de meeste waarnemingen
eBird-waarnemingen via GBIF tot 2024-12-31. Een waarneming betekent dat iemand de soort heeft genoteerd; meer waarnemingen betekenen deels meer vogelaars, niet meer vogels.
Beschrijving
De gierzwaluw (Apus apus) is een vogel uit de familie van de gierzwaluwen (Apodidae). Dit is de enige soort gierzwaluw die in Noordwest-Europa (en dus ook in Nederland en België) broedt. Daarnaast komen als broedvogel in Europa (en als dwaalgast in Nederland en België) nog voor: de vale gierzwaluw (Apus pallidus) en de alpengierzwaluw (Tachymarptis melba).
Fragment uit Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · auteurs · Meer lezen op Wikipedia
Veelgestelde vragen
Hoe groot is de soort Gierzwaluw?
De soort Gierzwaluw is ongeveer 16–17 cm lang, heeft een spanwijdte van 40 cm en weegt ongeveer 38 g.
Waar leeft de soort Gierzwaluw?
Broedgebied: Palearctisch gebied: wijdverspreid. Het vaakst waargenomen in: Verenigd Koninkrijk, Spanje en Portugal.
Wanneer zie je de soort Gierzwaluw het best?
Op de vogelplekken die we volgen, wordt de soort het meest waargenomen in mei (noordelijk halfrond).
Is de soort Gierzwaluw bedreigd?
De Rode Lijst van de IUCN rekent de soort Gierzwaluw tot de categorie ‘Niet bedreigd’.
Wat eet de soort Gierzwaluw?
Hoofdvoedsel: Insecten en ongewervelden.
Tot welke familie behoort de soort Gierzwaluw?
Familie: Gierzwaluwen (Apodidae). Orde: Gierzwaluwachtigen (Apodiformes).
In één oogopslag
- Lengte
- 16–17 cm
- Spanwijdte
- 40 cm
- Gewicht
- 38 g
- Leefgebied
- Stad en akkerland
- Voedsel
- Insecten en ongewervelden
- Leefwijze
- Voedt zich in de lucht
- Trekken
- Trekvogel
- Staat van instandhouding
- Niet bedreigd
Meer maten
- Vleugel
- 161 mm
- Staart
- 67 mm
- Snavel
- 10 mm
- Tarsus
- 9 mm
Gemiddelden uit de AVONET-dataset; lengte uit veldgidsen, waar beschikbaar.
Verspreiding
Palearctisch gebied: wijdverspreid
Broedgebied, IOC World Bird List 15.2 · Vertaald uit het Engelse origineel door Bird Album, met hulp van AI.
Ondersoorten · 1
- Apus apus pekinensis n Iran to n China and Mongolia | non-breeding: s AF
Taxonomie
- Orde
- Gierzwaluwachtigen Apodiformes
- Familie
- Gierzwaluwen Apodidae
- Geslacht
- Apus
Andere vogels van het geslacht Apus
Kaapverdische GierzwaluwApus alexandri
MadeiragierzwaluwApus unicolor
NyanzagierzwaluwApus niansae
Vale GierzwaluwApus pallidus
Kaapse GierzwaluwApus barbatus
MadagaskargierzwaluwApus balstoni
SocotragierzwaluwApus berliozi
DamaragierzwaluwApus bradfieldi
Siberische GierzwaluwApus pacificus
Blyths GierzwaluwApus leuconyx
Cooks GierzwaluwApus cooki
ZwartruggierzwaluwApus acuticauda
Illustratie downloaden
Gratis te gebruiken met bronvermelding: ‘Illustratie: Bird Album (birdalbum.com)’. Door AI getekend naar een referentiefoto van Alexis Lours. ↗
Hoor je hem, maar zie je hem niet? Mingji herkent vogels op geluid en foto, op je telefoon.