
Koolmees
Parus major Linnaeus, 1758
≈14 cmLengte23 cmSpanwijdte16 gGewicht
Een mees met een zwarte kop, witte wangen en één zwarte lijn midden over de gele borst.
Drukste maanden: april · Meeste waarnemingen: Verenigd Koninkrijk, Spanje, Duitsland
Zo herken je de soort
Veldkenmerken
- Kop en hals zwart, wangen wit
- Borst heldergeel, met één zwarte lengtestreep in het midden
- Rug olijfkleurig, vleugels blauwgrijs met witte vleugelstrepen
- Staart blauwgrijs, met witte uiteinden aan de buitenzijde
Man, vrouw en jonge vogel
Het vrouwtje is over het geheel donkerder, met een minder diepzwarte bef en een lichtere, smallere, soms onderbroken lijn midden over de buik; jonge vogels lijken op het vrouwtje, met donker olijfbruine nek en hals.
Geluid
Heeft tot wel 40 verschillende roepen en zangvormen; een van de bekendste is “teacher, teacher”, vaak vergeleken met een piepende kruiwagen en gebruikt om het territorium aan te geven.
Waar en wanneer waargenomen
Koolmees is waargenomen op 1.420 van de 8.171 vogelplekken die we volgen, in 70 landen en regio’s.
Waarnemingen per maand Noordelijk halfrond
Waar het vaakst waargenomen · Nederland
- VondelparkNederland703 waarnemingen
- BrakkensteinNederland562 waarnemingen
- OostvaardersplassenNederland458 waarnemingen
Waar het vaakst waargenomen
- Amwell HMWT NRVerenigd Koninkrijk6.996 waarnemingen
- Jerusalem Bird ObservatoryIsraël5.482 waarnemingen
- Titchwell Marsh RSPB ReserveVerenigd Koninkrijk4.786 waarnemingen
Meer plekken
- Minsmere RSPB ReserveVerenigd Koninkrijk4.724 waarnemingen
- Txingudi – PlaiaundiSpanje4.474 waarnemingen
- Beddington FarmlandsVerenigd Koninkrijk4.364 waarnemingen
- WWT London Wetland CentreVerenigd Koninkrijk3.582 waarnemingen
- Urdaibai RB – bird center y laguna de OruetaSpanje3.416 waarnemingen
- Walthamstow WetlandsVerenigd Koninkrijk3.364 waarnemingen
- South Downs NP – Pulborough Brooks RSPB ReserveVerenigd Koninkrijk3.172 waarnemingen
Landen en regio’s met de meeste waarnemingen
eBird-waarnemingen via GBIF tot 2024-12-31. Een waarneming betekent dat iemand de soort heeft genoteerd; meer waarnemingen betekenen deels meer vogelaars, niet meer vogels.
Beschrijving
De koolmees (Parus major) is een zangvogel uit de familie van echte mezen (Paridae). In België en Nederland is het een zeer talrijke broedvogel. Het is merendeels een standvogel, maar in sommige jaren is er een wisselend aantal doortrekkers.
Fragment uit Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · auteurs · Meer lezen op Wikipedia
Veelgestelde vragen
Hoe groot is de soort Koolmees?
De soort Koolmees is ongeveer ≈14 cm lang, heeft een spanwijdte van 23 cm en weegt ongeveer 16 g.
Waar leeft de soort Koolmees?
Broedgebied: Palearctisch gebied: West- en Midden-Eurazië en Noord-Afrika. Het vaakst waargenomen in: Verenigd Koninkrijk, Spanje en Duitsland.
Wanneer zie je de soort Koolmees het best?
Op de vogelplekken die we volgen, wordt de soort het meest waargenomen in april (noordelijk halfrond).
Is de soort Koolmees bedreigd?
De Rode Lijst van de IUCN rekent de soort Koolmees tot de categorie ‘Niet bedreigd’.
Wat eet de soort Koolmees?
Hoofdvoedsel: Insecten en ongewervelden.
Tot welke familie behoort de soort Koolmees?
Familie: Paridae. Orde: Zangvogels (Passeriformes).
In één oogopslag
- Lengte
- ≈14 cm
- Spanwijdte
- 23 cm
- Gewicht
- 16 g
- Leefgebied
- Open bos
- Voedsel
- Insecten en ongewervelden
- Leefwijze
- Zit in bomen
- Trekken
- Standvogel (trekt nauwelijks)
- Staat van instandhouding
- Niet bedreigd
Meer maten
- Vleugel
- 74 mm
- Staart
- 65 mm
- Snavel
- 12 mm
- Tarsus
- 18 mm
Gemiddelden uit de AVONET-dataset; lengte uit veldgidsen, waar beschikbaar.
Verspreiding
Palearctisch gebied: West- en Midden-Eurazië en Noord-Afrika
Broedgebied, IOC World Bird List 15.2 · Vertaald uit het Engelse origineel door Bird Album, met hulp van AI.
Ondersoorten · 2
- Parus major kapustini se Kazakhstan and nw China to Mongolia and e Siberia
- Parus major ferghanensis Tajikistan and Kyrgyzstan to w China
Taxonomie
- Orde
- Zangvogels Passeriformes
- Familie
- Paridae
- Geslacht
- Parus
Andere vogels van het geslacht Parus
Grijze KoolmeesParus cinereus
BergkoolmeesParus monticolus
VuurkruinmeesCephalopyrus flammiceps
BoszangermeesSylviparus modestus
SultanmeesMelanochlora sultanea
SparrenmeesPeriparus rufonuchalis
RoodbuikmeesPeriparus rubidiventris
Zwarte MeesPeriparus ater
PrachtmeesPeriparus venustulus
OrnaatmeesPeriparus elegans
Illustratie downloaden
Gratis te gebruiken met bronvermelding: ‘Illustratie: Bird Album (birdalbum.com)’. Door AI getekend naar een referentiefoto van Frank Vassen. ↗
Hoor je hem, maar zie je hem niet? Mingji herkent vogels op geluid en foto, op je telefoon.